Հովսեփ Քարշ. «Ֆոտոխցիկի ամենագլխավոր մասերը լուսանկարչի սիրտն ու գլուխն են»

45
Ցեղասպանության ողջ ողբերգությունն ու դառնությունը ապրած պատանին`Հովսեփը, տարիներ անց գրավեց ողջ Եվրոպան` դառնալով դիմանակարչության լավագույն վարպետներից մեկը: Ժամանակակից լուսանկարչության մեջ նրան ճանաչում են որպես Յուսուֆ Քարշ:
              Ծնվել է 1908 թվականին Օսմանյան կայսրության հարավարևելյան շրջանում գտնվող Մարդին քաղաքում։ 1915 թվականին նրա ընտանիքը տառապանքի, ցավի, կորստի անվերջանալի թվացող շրջադարձներից մաս-մաս եղավ, ջլատվեց: Հովսեփի երկու մորեղբայրները ձերբակալվեցին և մահապատժի ենթարկվեցին,նրանց ողջ գցեցին ջրհորը մահանալու, քույրը մահացավ տիֆից, իսկ հորը ստիպողաբար թուրքական բանակ ուղարկեցին: Թուրքական իշխանությունները  նյութական ոչ մի միջոց չթողեցին Հովսեփի ընտանիքին ապրելու համար, առգրավեցին տունը և հրամայեցին ընդմիշտ հեռանալ Մարդինից:
              Ընտանիքը հաստատվում է Սիրիայի Հալեպ քաղաքում: Դեպի Հալեպ ճանապարհը  մեկ ամիս տևեց, քանի որ ոչ մի փոխադրամիջոց չունեին:  Ճանապարհին Հովսեփը փորձեց ուրվագծել իր դժբախտ ազգի ներկայացուցիչների ոսկորներն ու գանգերը, որոնք նետվել էին կույտի մեջ: Տղային բռնեցին, և նրա հայրը ստիպված  տվեց  իրենց վերջին գումարը, որպեսզի փրկեր ապագա նկարչին մահից:
              Հալեպից պատանի Հովսփը մեկնում է Կանադա մորեղբոր`Նաղաշի մոտ, ում լուսանկարչատանն էլ սկսում է իր առաջին քայլերը: Երազում էր դառնալ բժիշկ, բայց…

              Իր առաջին լուսանկարները ստեղծում է հասարակ  «Կոդակ» տեսախցիկով, սակայն դա նրան չի խանգարում ուրույն ոճը, լուսանկարչության մեջ տարբերվող հայացքը   ցույց տալու համար : 

              Նրա դասընկերներից մեկը լուսանկարների մրցույթի համար գաղտնի ներկայացնում  է Հովսեփի արած լուսանկարներից մեկը,և այն մրցանակի  է արժանանում: Ընկերը  Հովսեփին հանձնում է շահած 50 ԱՄՆ դոլարը. «Ես տասը դոլարը տվեցի այդ երիտասարդին, քառասունը ուղարկեցի իմ ծնողներին. նրանք իսկապես գումարի կարիք ունեին: Այդ քառասուն դոլարն ինձ համար չորս միլիոնի էր նման, քանի որ իմ ունեցածը միայն դա էր: Եվ ես մի քանի շաբաթ հպարտ քայլում էի»:

              Մորեղբայրը, նկատելով Հովսեփի տաղանդը, նրան ուղարկում է Բոսթոն`լուսանկարիչ Ջոն Գարոյի մոտ սովորելու։ Իսկ Ջոն Գարոն այդ ժամանակներում ԱՄՆ-ի Ատլանտյան ափի ամենահայտնի ու պահանջված լուսանկարիչներից էր։
 Երեք տարի Հովսեփ Քարշը անցկացրեց իր ուսուցչի հետ, սովորեց նրանից «տեսնել և հասկանալ»:
                  1931 թվականին նա վերադառնում է Կանադա, ստեղծում է սեփական լուսանկարչական ստուդիան Օտտավայի կենտրոնում։ Սկզբում գործերն այնքան էլ լավ չէին ընթանում, սակայն շուտով մշտական հաճախորդների թիվն ավելանում է, իսկ երիտասարդ լուսանկարչի նկարները սկսում են տպագրվել «Saturday Night» շաբաթաթերթում։
          Լուսանկարչին համաշխարհային հռչակ է բերում Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ուինսթոն  Չերչիլի  լուսանկարը:

 
  1941 թվականին  Ուինսթոն Չերչիլը ժամանել էր Օտտավա՝ Կանադայի  խորհրդարանում ելույթ ունենալու, բայց չէին զգուշացրել, որ պետք է լուսանկարեն: Չերչիլը սկզբում մի փոքր դժգոհում է, ապա լուսանկարչին ասում, որ ընդամենը երկու րոպե ժամանակ և մեկ լուսանկար անելու հնարավորություն է տալիս: Հովսեփ Քլարքը համաձայնում է, բայց նրան դուր չի գալիս Չերչիլի սիգարը, որից վերջինս համառորեն չէր ուզում հրաժարվել: Տեսնելով որ Չերչիլը ամենևին էլ չի ուզում սիգարից բաժանվել` մոտենում է նրան և ներողություն խնդրելով` անձամբ հանում սիգարը նրա բերանից: Այս արարքը Չերչիլի մոտ զարմանք և թաքնված զայրույթ է առաջացնում, հենց այդ պահին էլ Քլարքը անմահացնում է նրան:           Իսկապես, ստացված լուսանկար է: Լուսանկարը տպվում է «Life» ամսագրում, ինչի դիմաց Հովսեփը ստանում է ընդամենը 100 դոլլար: 
           Եվ հենց այս լուսանկարից հետո էլ Քլարքը դառնում է ժամանակի պահանջված լուսանկարիչներից մեկը և մեծ ճանաչում է ձեռք բերում:
           Բայց Քլարքին հայտնի են դարձնում ոչ թե աշխարհահռչակ մարդկանց լուսանկարները, այլ վերջիններիս ներաշխարհի ցուցադրումը հենց լուսանկարի միջոցով, չէ՞ որ Քլարքը հոգեբանական դիմանկարչության լավագույն վարպետներից է. «Իմ մեծագույն ուրախությունն է  նկարել այն հրաշալի  բաները, որոնք կան մարդկանց սրտում, մտքում և հոգում: Ու ամենևին էլ էական չէ՝ նա հայտնի, թե՞ հասարակ մարդ է»:
           Իսկ նար լուսանկարները միշտ ստացված էին, որովհետև նա երբեք չէր ձանձրանում կամ հոգնում, դա ոչ թե աշխատանք էր, այլ ապրելաձև. «Ես երբեք չեմ հոգնի մարդկանց դեմքերը լուսանկարելուց»:
           Իսկ նրա ֆոտոխցիկը գտել է աշխարհահռչակ շատ դեմքերի, Քարշը լուսանկարել է միջազգային «Who’s Who» («Ով ով է») ցանկում ընդգրկված 100 ամենանշանավոր մարդկանցից 51-ին.
 
 
 Էռնեստ Հեմինգուեյ
 Ալբերտ Էյնշտեյն 
 Մայր Թերեզա
 Ֆիդել Կաստրո
 Քրիստիան Դիոր, 1954 թ․
 Պաբլո  Պիկասո
 Ֆրանսուա Մորիակ
 Վլադիմիր Նաբոկով
 Բերնարդ Շոու, 1943 թ․
 Ուոլթ Դիսնեյ, 1956թ․
 Սալվադոր  Դալի
 Յուրիյ Գագարին
 Միխայիլ Գորբաչով