Պահպանենք մեր լեզուն, որ պահպանենք մեզ

282

    Մեզնից բացի չեմ ճանաչում մի ուրիշ երկիր, մի ուրիշ ազգություն, որի համար իր լեզուն կենսական անհրաժեշտություն համարված լինի: Աշխարհում ոչ մի գիր չի սրբադասվել, ինչպես հայերենը, ոչ մի տառ չի աղոթվել, ինչպես հայոց այբուբենի տառերն են օծվել: Եվ աշխարհում քչերը գիտեն ինչ-ինչ այբուբեններ կամ պատառիկներ ստեղծողների. եթե գիտեն էլ, ապա հազվադեպ են հիշում: Սա ևս մեկ անգամ վկայում է մեր գրապաշտ լինելը, և մեծ հաշվով անհնար է հայոց լեզուն չպաշտել:

     Որքան էլ մեր օրերում հայոց լեզվին տմարդի վերաբերմունք է հատկացվում (պետականորեն), միևնույն է. ես հավատում եմ՝ կանցնեն հյուսիսային քամիներն ու մեր լեզուն կբարձրանա իր պատվանդանը նորից, չի լինի հայերենը ընտրովի մի առարկա և չի հավասարեցվի «ֆիզկուլտուրայի» մակարդակի, քանզի մեր լեզուն ամեն ինչ է, բացի առարկայից: Մեր չորրորդ անունն է, մեզ «Յան» պարունակի մեջ առնողը: Հավատում եմ՝ կգա արժեքների վերաիմաստավորման մի շրջան, և հայերենն ամենամոդայիկը կլինի մեզ համար, մեր երկրում, քանզի էականորեն չկա ավելի հին, դարերի թանձրություն ճեղքած մի լեզու, որ այսքան արդիական լինի:

    Մեզանում փոքրիկ մի վիրուս է տարածված, որը վաղ թե ուշ պիտի կորչի, այլ ընտրանք չկա. չի կարող հայն իր լեզվից խորշել, իր պատմությունից, եկեղեցուց անջատվել, իր հայկական անուններից հիասթափվել, համարել իր լեզուն հետամնացության և տաղտուկի մի զբաղմունք և տենչալ դեպի օտարոտի անհեթեթությունը: Սրա հարատևումն անհնար է, որքան էլ ժամանակներն ու տխմարները զոռեն, մեկ է. սովետական ճիպոտի տակ էլ հավատք պահեցինք, իսկ լեզուն ավելի կոկիկ էր ու մաքուր:

    …Մեզ մեր անցյալից կոդավորել են մի ֆենոմենալ մտքով՝ «ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»: Պատահական չէր հենց այս տողի թարգմանումը, և առհասարակ անցյալի անցքերից ոչինչ էլ պատահական չէր: Պահպանենք մեր լեզուն, որ պահպանենք մեզ: